Rozmiar czcionki: 

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Reklama
Start BHP Bezpieczeństwo i Higiena Pracy Ocena minimalnych wymagań stanowiska pracy - atmosfera wybuchowa

Ocena minimalnych wymagań stanowiska pracy - atmosfera wybuchowa

 
Spis treści
Ocena minimalnych wymagań stanowiska pracy - atmosfera wybuchowa
Strona 2
Wszystkie strony

Ocena minimalnych wymagań jakie powinny spełniać stanowiska pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa

(na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa

polskiego odpowiednika

Dyrektywy 1999/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1999 roku w sprawie minimalnych wymagań mających na celu poprawę stanu bezpieczeństwa i  ochrony zdrowia pracowników potencjalnie narażonych na ryzyko spowodowane atmosferami wybuchowymi

 

1. Wstęp.

Corocznie w Unii Europejskiej 10 milionów pracowników ulega wypadkom a 8000 traci życie w związku z zakresem wykonywanej działalności. Od 30 lat, w Unii Europejskiej podejmowane są działania zmierzające, do poprawy warunków pracy w miejscach szczególnie niebezpiecznych1 (również zagrożonych wybuchem).  Unormowania prawne w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników zatrudnionych w miejscach zagrożonych wybuchem określa Dyrektywa 99/92/EC (Dyrektywa ATEX 137)2 z dnia 16 grudnia 1999 roku w sprawie minimalnych wymagań mających na celu poprawę stanu bezpieczeństwa i  ochrony zdrowia pracowników potencjalnie narażonych na ryzyko spowodowane atmosferami wybuchowymi

Zgodnie z postanowieniami dyrektywy od właściciela zakładu wymaga się, aby:

  • zagwarantował bezpieczeństwo podczas normalnej pracy w zakładzie,
  • zapobiegał tworzeniu się stężeń wybuchowych w zakładzie,
  • zapobiegał powstawaniu efektywnych źródeł zapłonu zdolnych zainicjować wybuch,
  • w najgorszym wypadku zredukował szkodliwe efekty wybuchu do poziomu w którym gwarantowane jest zachowanie zdrowia i bezpieczeństwa pracowników.

Wdrażanie w Polsce postanowień Dyrektywy, odbywa się w myśl harmonizacji przepisów krajów stowarzyszonych w Unii Europejskiej. Na polskim gruncie wymagania za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie reguluje prawo Kodeks pracy. Obarcza on odpowiedzialnością pracodawcę, który powinien chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpieczeństwa i higienicznych warunków pracy. Miejsca gdzie występują mieszaniny wybuchowe są szczególnie groźne z punktu widzenia potencjalnych skutków  dla pracownika dlatego Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa (Dz. U. Nr 107, poz. 1004), jest odpowiedzią na zagrożenia powodowane przez stężenia wybuchowe i jednocześnie implementacją wspomnianej dyrektywy europejskiej.

1 ATEX 137 - The use Directive.Sira Certification Service.

2 Skrót ATEX pochodzi od francuskiego (Atmospheres Explosibles).

W zakresie bezpieczeństwa wybuchowego wiele aspektów wymaga spojrzenia z innej perspektywy niż miało to miejsce do tej pory. Artykuł ten ma przybliżyć problematykę stawianych przez Dyrektywę1, Rozporządzenie2 wymagań.  W opracowaniu podane zostaną pewne aspekty wynikające z postanowień prawa, niezbędne do:

  • identyfikacji i oceny zagrożeń wybuchem stwarzanych przez urządzenia techniczne, procesy technologiczne, surowce,
  • identyfikacji wystąpienia atmosfer wybuchowych,
  • prawdopodobieństwa i częstotliwości występowania atmosfer wybuchowych,
  • prawdopodobieństwa występowania oraz uaktualniania się efektywnych źródeł zapłonu,
  • oceny skali przewidzianych niepożądanych skutków,
  • określenia jakie środki zapobiegawcze należy zastosować aby zapobiec wystąpieniu atmosfery wybuchowej lub w przypadku wybuchu zminimalizować skutki.

Informacje te pozwolą na dokonanie oceny ryzyka i wykonanie dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem, wymaganych przez Rozporządzenie2.

Wszystkie działania mają na celu zarówno zapobiegać tworzeniu się atmosfer wybuchowych, eliminować źródła zapłonu oraz zmniejszać skutki ewentualnego wybuchu.

 

1 Dyrektywy 1999/92/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1999 roku w sprawie minimalnych wymagań mających na celu poprawę stanu bezpieczeństwa i  ochrony zdrowia pracowników potencjalnie narażonych na ryzyko spowodowane atmosferami wybuchowymi

2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa(Dz. U. Nr 107, poz. 1004)

 

2. Podstawowe pojęcia.

Ryzyko - kombinacja częstości lub prawdopodobieństwa wystąpienia określonego zdarzenia niebezpiecznego i konsekwencji związanych z tym zdarzeniem3,

Analiza ryzyka - systematyczne stosowanie dostępnych informacji do zidentyfikowania zagrożenia i do oszacowania ryzyka dotyczącego osób, populacji, mienia lub środowiska,

Ocena ryzyka - pełny proces analizowania ryzyka  i wyznaczania dopuszczalności ryzyka,

Oszacowanie ryzyka - proces stosowany do stworzenia miary poziomu analizowanego ryzyka Oszacowanie ryzyka składa się z następujących kroków: analizy częstości, analizy konsekwencji i ich połączenia.

Wyznaczanie ryzyka - proces, w którym na podstawie analizy ryzyka przeprowadza się oceny dopuszczalności ryzyka i rozpatruje się takie czynniki, jak aspekty socjoekonomiczne i środowiskowe,

Zarządzanie ryzykiem -  systematyczne wprowadzanie polityki zarządzania, procedur, praktyk do zadań analizowania, wyznaczania i sterowania ryzykiem,

 

3. Zastosowane rozwiązania.

Należy zwrócić uwagę, że Dyrektywa "narzuca" państwom członkowskim minimalne wymagania w stosunku do stanowisk pracy zagrożonych wybuchem. Jednakże każde z państw członkowskim ma prawo wprowadzić ostrzejsze regulacje, które powinny podnieść bezpieczeństwo. Problem w tym, że nie zawsze idzie to w parze z minimalizacją kosztów.

Wykonanie poszczególnych etapów oceny ryzyka wymaga usystematyzowania procedur postępowania, po to aby wykonujący je specjaliści nie byli rozbieżni w swoich decyzjach. W większości przypadków można posłużyć się wiedzą ekspercką z poszczególnych dziedzin (analiza ryzyka, charakterystyka występowania atmosfer wybuchowych itp.). Różnorodność i złożoność problematyki sprawia, że trudno zastosować jednolite kryteria oceny ryzyka do wszystkich miejsc potencjalnie zagrożonych wybuchem. Pomimo tego są pewne elementy, które mogą być ujęte jednymi, uniwersalnymi kryteriami i prawidłowo scharakteryzowane powinny służyć jako kompendium wiedzy nie tylko dla osób które będą kontrolować prawidłowość wykonania dokumentacji ale przede wszystkim dla osób, które będą je tworzyć. Wytyczne do dokonania procesu oceny ryzyka dla atmosfer wybuchowych podane są w polskiej normie PN EN 1127-1 - Zapobieganie wybuchowi i ochrona przed wybuchem. 1

 

3 zgodnie z PN-IEC 60300-3-9:1999 Analiza ryzyka w systemach technicznych. Zarządzanie niezawodnością. Przewodnik zastosowań.

 

Zgodnie z postanowieniami tej normy ocena ryzyka powinna zawierać następujące elementy:

a) identyfikacja zagrożenia,

b) określenie prawdopodobieństwa wystąpienia atmosfery wybuchowej i jej objętości,

c) określenie obecności źródeł zapłonu i prawdopodobieństwa wystąpienia efektywnych źródeł zapłonu (zdolnych do zapalania mieszaniny wybuchowej)

d) określenie możliwych skutków wybuchu,

e) oszacowanie ryzyka,

f) rozważenie środków dla minimalizacji ryzyka.

 

AD a) Identyfikacja zagrożenia.

Zagrożenie wybuchem jest związane z możliwością wystąpienia w mieszaninie z powietrzem palnych par cieczy, gazów, mgieł, pyłów itp. Identyfikacja zagrożenia polega na określeniu charakterystyki występujących materiałów wybuchowych i źródeł emisji.

Niezbędne w tym przypadku będzie określenie:

1) Własności substancji palnych:

  • skłonność do tworzenia atmosfer wybuchowych,
  • skłonność do samozapalenia,
  • wpływ na siłę wybuchu.

2) Charakterystyki substancji palnych:

  • wartość dolnej granicy wybuchowości (gazy, pary, pyły),
  • gęstość względem powietrza (gazy, pary),
  • temperatura zapłonu (ciecze),
  • temperatura wrzenia (ciecze),
  • lotność (ciecze),
  • rozdrobnienie (pyły),
  • temperatura samozapalenia (gazy, pary, pyły),
  • minimalna energii zapłonu iskrowego (gazy, pary., pyły),
  • rozdrobnienie (dyspersja), (pyły),
  • zawartości popiołu (pyły),
  • zawartości wilgoci (pyły),
  • maksymalny przyrost ciśnienia przy wybuchu w mieszaninie z powietrzem (gazy, pary),
  • wartość ciepła spalania (pary., pyły),
  • klasa wybuchowości (pyły),
  • skłonność do detonacji (aerozole).

1 Norma na którą powołuje się rozporządzenie przy klasyfikacji miejsc pracy na których mogą wystąpić atmosfery wybuchowe.

3)   Klasyfikacji atmosfer wybuchowych.

4)   Własności toksycznych atmosfer wybuchowych.

 

Uzyskane w ten sposób informacje należy usystematyzować umieszczając je w tabelach:

 

Wykaz materiałów stwarzających zagrożenie wybuchowe

Nr

Nazwa

Skład

Temperatura zapłonu

oC

DGW % obj

GGW % obj.

Ciśnienie w instalacjach/butlach

MPa

Temperatura wrzenia

oC

Gęstość względna gazu lub pary odniesiona do powietrza (1)

Temperatura samozapłonu

oC

Grupa

i klasa temperaturowa

Uwagi

i inne odpowiednie informacje

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej danych na temat substancji znajduje się w kartach charakterystyk będących w posiadaniu zakładu

Tabela 1. Charakterystyka gazu palnego stwarzającego zagrożenie wybuchowe.



 

Więcej artykułów:

Film promujący numer 112

Bądź na bieżąco: Zapisz się na newsletter!Subskrybuj RSS!znamibezpiecznie na facebooku!znamibezpiecznie na youtube!

Szkolenie e-learning

busyLoading...

Partnerzy

Czy wiesz, że...

Eksperci twierdzą, iż opalanie w solarium jest bezpieczne, ale tylko do 50 dawek w roku. Jedna dawka to 1 minuta poddania się nasłonecznieniu w solarium.

Akademia Pierwszej Pomocy szkolenia Częstochowa

Sklep apteczki instrukcja pierwszej pomocy

STaC obsługa BHP Częstochowa

Europejska Karta Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego


Szkolenia z pierwszej pomocy  |   Obsługa i szkolenia BHP Częstochowa
kontakt