Rozmiar czcionki: 

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Reklama
Start BHP Bezpieczeństwo i Higiena Pracy Warunki bhp w sterowniach maszyn i urządzeń przemysłowych

Warunki bhp w sterowniach maszyn i urządzeń przemysłowych

 

BHP maszyn przemysłowychNie ma szczegółowych przepisów regulujących warunki pracy oraz zasady bhp dla pomieszczeń sterowni maszyn i urządzeń przemysłowych. W celu zapewnienia właściwych warunków pracy w ww. pomieszczeniach należy się posiłkować rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami oraz z 2008 r. Nr 108, poz. 690) oraz rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. Nr 148, poz. 973) ? dotyczy sterowni ze stanowiskami wyposażonymi w monitory ekranowe.

 

W celu zapewnienia właściwych warunków pracy w kabinach sterowniczych niezbędne staje się również przeprowadzanie oceny ryzyka zawodowego pod względem przystosowania stanowiska do cech psychofizycznych operatora, zapewnienia optymalnych warunków środowiska materialnego oraz szeroko rozumianej organizacji pracy.

Obowiązek przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego wynika jednoznacznie z art. 226 pkt. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33) oraz § 39a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami oraz z 2008 r. Nr 108, poz. 690). W ocenie ryzyka zawodowego należy uwzględnić również pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia
w środowisku pracy, których dopuszczalne wartości zawarto w rozporządzeniu Ministra Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 217, poz. 1833 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 161, poz. 1142). Pomiary pozwolą stwierdzić, czy w pomieszczeniu sterowni zapewniono odpowiednie mikroklimat (temperaturę i wilgotność) oraz czy nie są przekroczone dopuszczalne wartości hałasu. Wyniki oceny ryzyka zawodowego będą podstawą do podjęcia dalszych działań mających na celu poprawę warunków pracy operatorów kabin sterowniczych.

Obowiązujące przepisy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy nie ustalają dopuszczalnej najwyższej temperatury, jaka może panować w pomieszczeniach pracy. W przepisach uregulowana jest tylko temperatura minimalna dla pomieszczeń pracy, która nie powinna być niższa niż 14oC (287 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. W pomieszczeniach biurowych natomiast minimalna temperatura nie może być niższa niż 18oC (291 K). Nie ma natomiast określonej temperatury maksymalnej, która powinna obowiązywać w pomieszczeniach pracy. Wskazań należy, że okres letni jest szczególnie trudny dla osób wykonujących prace przy źródłach ciepła, m.in. w odlewniach, hutach, stalowniach, walcowniach, itp. Niekorzystne warunki mikroklimatyczne, związane ze specyfiką produkcji, potęgowane są wysoką temperaturą otoczenia. Pracownicy powinni w krótkich odstępach czasu, co 15 ? 20 minut pić małe porcje wody ok. 150 ml. Woda powinna być względnie chłodna, o temperaturze od 10 0C do 15 0C i dostępna bez ograniczenia. Zaleca się też instalowanie w kabinach sterowniczych klimatyzatorów, bowiem mikroklimat wpływa bezpośrednio na samopoczucie na stanowisku pracy. Temperatura powinna wynosić zimą 20 ? 240C, zaś latem 23 ? 260C, wilgotność względna 40 ? 80 %, przy czym im wyższa temperatura, tym wilgotność niższa.

Wskazać należy, że w § 33 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami oraz z 2008 r. Nr 108, poz. 690) nie zamieszczono wzoru na obliczenie ilości promieniowania cieplnego, lecz wskazano dopuszczalną wartość wydzielającego się w procesie promieniowania cieplnego w jednostce kJxgodz/m2, po przekroczeniu której w pomieszczeniach pracy należy stosować nawiewną wentylację miejscową. Moim zdaniem w sterowniach ww. przepis nie ma zastosowania ponieważ w samym pomieszczeniu nie prowadzi się procesu technologicznego powodującego wydzielania się ciepła w ilości 2.500 kJxgodz/m2.

Ogólne przepisy bhp, w celu zapewnienia odpowiednich warunków pracy, częstokroć przywołują Polskie Normy. Wskazać należy, że do 31 grudnia 1993 roku stosowanie PN było obowiązkowe i pełniły one rolę przepisów. Od 1 stycznia 1994 roku stosowanie PN jest dobrowolne, przy czym do 31 grudnia 2002 istniała możliwość, przez właściwych ministrów i w pewnych przypadkach nakładania obowiązku stosowania PN. Od 1 stycznia 2003 stosowanie PN jest już całkowicie dobrowolne. Przywoływanie PN w rozporządzeniach ministrów nie skutkuje nałożeniem obowiązku ich stosowania, ponieważ jest to niezgodne z regułami legislacyjnymi - akt prawny niższego rzędu nie może zmieniać postanowień aktu wyższego rzędu.

Przykładowo w Polskiej Normie PN-N-01307: 1994 ?Hałas. Dopuszczalne wartości hałasu
w środowisku pracy. Wymagania dotyczące pomiarów.? zostały podane wartości hałasu dopuszczalne ze względu na możliwość realizacji przez pracownika jego podstawowych zadań.
W normie tej wskazano wartości hałasu w środowisku pracy ze względu na ochronę słuchu
i możliwości realizacji przez pracownika jego podstawowych zadań, w tym w kabinach sterowniczych. Wartości te przestawiono w tabeli.

Wielkość charakteryzująca hałas Wartość

L.p.

Stanowisko pracy

Równoważny poziom dźwięku A [dB].

1

W kabinach bezpośredniego sterowania bez łączności telefonicznej, w laboratoriach, w których są źródła hałasu, w pomieszczeniach, gdzie są maszyny i urządzenia liczące, maszyny do pisania i w innych pomieszczeniach o podobnym przeznaczeniu.

75

2

W kabinach dyspozytorskich, obserwacyjnych i zdalnego sterowania z łącznością telefoniczną używaną w procesie sterowania, w pomieszczeniach do wykonywania prac precyzyjnych i w innych pomieszczeniach
o podobnym przeznaczeniu.

65

3

W pomieszczeniach administracyjnych, biur projektowych, przeznaczonych do prac teoretycznych, opracowywania danych i w innych pomieszczeniach o podobnym przeznaczeniu.

55

W Polskiej Normie PN-EN 12464-1 ?Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach.? określono wymagania oświetleniowe miejsc pracy we wnętrzach, w celu stworzenia warunków zapewniających komfort i właściwą wydolność wzrokową. W normie uwzględniono pomieszczenia sterowni oraz pomieszczenia, w których obsługiwane są komputery. Dla pomieszczeń tych przewidziano najmniejsze dopuszczalne średnie natężenie oświetlania równe 500 lx.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że pomimo braku jasnych wytycznych w zakresie bhp dla pomieszczeń sterowni maszyn i urządzeń przemysłowych należy się głównie posiłkować przepisami rozporządzenia MPiPS w sprawie ogólnych przepisów bhp. Przy tym należy ustalić, czy pomieszczenia te mają charakter stałej, czy też czasowej pracy ? łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby trwa od 2 do 4 godzin, ponieważ jest to istotne ze względy na konieczność zapewnienia obsłudze odpowiedniej wysokości oraz oświetlenia światłem dzienny. W niektórych sytuacjach koniecznym będzie uzyskanie stosownego odstępstwa od przepisów tj. zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, wydanej w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy ? § 18, § 20 i § 25 cytowanego rozporządzenia. Pomocne mogą być również przepisy techniczno ? budowlane tj. zapisy rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zmianami oraz z 2009 r. Nr 56, poz. 461) oraz Polskie Normy pomimo, że nie są one do obowiązkowego stosowania.

 

Waldemar Korczak - starszy inspektor pracy
Okręgowa Inspekcja Pracy w Katowicach

 

Więcej artykułów:

Film promujący numer 112

Bądź na bieżąco: Zapisz się na newsletter!Subskrybuj RSS!znamibezpiecznie na facebooku!znamibezpiecznie na youtube!

Szkolenie e-learning

busyLoading...

Partnerzy

Czy wiesz, że...

Podczas ostatnich 100 lat w Tatrach i na Podtatrzu zanotowano 10 przypadków poranienia ludzi przez niedźwiedzie. Jedyne dwa przypadki śmiertelne zdarzyły się w 1927 roku. W 2007 głośno było o zabiciu półtorarocznego niedźwiadka, co było pierwszym takim przypadkiem w historii tatrzańskiego Parku Narodowego.

Akademia Pierwszej Pomocy szkolenia Częstochowa

Sklep apteczki instrukcja pierwszej pomocy

STaC obsługa BHP Częstochowa

Europejska Karta Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego


Szkolenia z pierwszej pomocy  |   Obsługa i szkolenia BHP Częstochowa
kontakt